سمیرا حیدرخانی
در ادامه تشدید مناقشات ارضی در دریای جنوبی چین، گارد ساحلی چین روز گذشته با شلیک آبپاشهای فشار قوی به قایقهای صیادی فیلیپین در نزدیکی صخره مورد مناقشه «سابینا» در دریای جنوبی چین، به سه صیاد فیلیپینی آسیب رساند و دو قایق را به شدت تخریب کرد. این حادثه که تازهترین حلقه از زنجیره درگیریهای دریایی میان چین و فیلیپین محسوب میشود، بار دیگر تنشها را در یکی از استراتژیکترین آبراههای جهان بالا برد.
جزئیات درگیری دریایی اخیر چین و فیلیپین
بر اساس گزارش خبرگزاریها و اعلام مقامات فیلیپین، کشتیهای گارد ساحلی چین با نزدیک شدن به قایقهای صیادی فیلیپینی در منطقه انحصاری اقتصادی این کشور (واقع در ۲۰۰ کیلومتری صخره سابینا)، اقدام به شلیک آبپاشهای فشار قوی کردند. این اقدام تهاجمی منجر به زخمی شدن سه صیاد و وارد آمدن خسارت جدی به بدنه دو قایق شد. جی تریلا، سخنگوی گارد ساحلی فیلیپین، با اشاره به این رویداد، همچنین اعلام کرد که نیروهای چینی مانع از عبور کشتیهای فیلیپینی و تلاش برای کمکرسانی به صیادان آسیبدیده شدهاند. با این حال، نیروهای فیلیپینی توانستند با تلاش فراوان به صیادان دسترسی پیدا کرده و کمکهای اولیه پزشکی را به آنها ارائه دهند.
مواضع متناقض پکن و مانیل بر سر دریای جنوبی چین
در پی این درگیری دریایی، پکن و مانیل مواضع متفاوتی اتخاذ کردهاند که عمق اختلافنظرهای آنها را نمایان میسازد. لیو دجون، سخنگوی گارد ساحلی چین، اقدام نیروهای کشورش را «ضروری برای حفظ حاکمیت سرزمینی» بر صخره سابینا خواند. وی مدعی شد که کشتیهای فیلیپینی، تحت پوشش صیادان، عمداً وارد این منطقه شدهاند. این در حالی است که فیلیپین بر حق خود برای فعالیت در منطقه انحصاری اقتصادیاش تأکید دارد و اقدامات گارد ساحلی چین را نقض قوانین بینالمللی میداند. این نوع مواضع متناقض، راهحل دیپلماتیک برای حل مناقشه دریای جنوبی چین را دشوارتر میسازد.
سابقه درگیریها و تشدید تنشها در دریای جنوبی چین
این حادثه تنها یکی از نمونههای پرتکرار درگیری دریایی چین و فیلیپین در سالهای اخیر است. دریای جنوبی چین به دلیل موقعیت استراتژیک، ذخایر عظیم نفت و گاز و منابع غنی ماهی، همواره کانون مناقشات ارضی میان چندین کشور منطقه بوده است. چین تقریباً بر کل این دریا ادعای مالکیت دارد، در حالی که فیلیپین، ویتنام، مالزی، برونئی و تایوان نیز هر یک بر بخشهایی از آن ادعا میکنند. پیش از این، در ماههای اکتبر و نوامبر نیز حوادث مشابهی از جمله:
شلیک آبپاش از سوی گارد ساحلی چین
برخورد عمدی کشتیها
اخطار به هواپیماهای گشتزنی فیلیپینی
در مناطق مورد مناقشه گزارش شده بود که نشاندهنده الگوی رو به افزایش تنشهاست. ادعاهای چین بر اساس «خط نه نقطه» است که توسط بسیاری از کشورهای منطقه و دادگاه داوری بینالمللی رد شده، اما پکن همچنان بر آن اصرار دارد.
پیامدهای منطقهای و بینالمللی درگیری دریایی
تداوم درگیری دریایی چین و فیلیپین در دریای جنوبی چین میتواند پیامدهای گستردهای برای ثبات منطقه و روابط بینالملل داشته باشد. این مناقشات نه تنها امنیت کشتیرانی و آزادی ناوبری را به خطر میاندازند، بلکه میتوانند به دخالت قدرتهای بزرگتر، از جمله ایالات متحده آمریکا، منجر شوند که از متحدان فیلیپین است و بر حفظ نظم مبتنی بر قوانین بینالمللی در این آبراه تاکید دارد. تشدید تنشها در این منطقه حیاتی میتواند:
امنیت مسیرهای تجاری جهانی را مختل کند.
همکاریهای اقتصادی منطقهای را تحت تاثیر قرار دهد.
رقابتهای ژئوپلیتیکی را تشدید کرده و احتمال درگیریهای بزرگتر را افزایش دهد.
جامعه جهانی خواستار خویشتنداری طرفین و حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات از طریق گفتگوهای دیپلماتیک و پایبندی به قوانین بینالمللی است. با این حال، تا زمانی که بر سر حاکمیت بر جزایر و صخرههای دریای جنوبی چین توافقی حاصل نشود، انتظار میرود که این درگیریهای مقطعی همچنان ادامه یابند.
مطالب مرتبط
- ثبت ملی «جشنواره تاک و افلاک»؛ افقهای تازهای برای گردشگری کامو و چوگان گشوده شد
- استاد دانشگاه صنعتی شریف با چاپ مقالهای تحولآفرین در مجله نیچر، درک ما از عادتها را عمیقتر کرد
- تأکید وزیر نیرو بر تسریع پروژههای حیاتی آب و فاضلاب؛ زیرساختها با شتابی بیسابقه توسعه مییابند
- دادگستری گلستان با پایش هدفمند ۶۲۳ مودی مالیاتی، ۳ همت فرار مالیاتی را کشف و به دستگاه قضا معرفی کرد
