سمیرا حیدرخانی
اقتصاد روستایی در ایلام به کانون تولید و اشتغال تبدیل شده است
اقتصاد روستایی در ایلام طی سالهای اخیر نقشی فراتر از تأمین معیشت پیدا کرده و به یکی از محورهای اصلی تولید و اشتغال در مناطق محروم تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند رونق فعالیتهای کشاورزی، دامداری و صنایعدستی در روستاها نهتنها امنیت غذایی را تقویت میکند، بلکه مانع مهاجرت بیرویه به شهرها نیز میشود.
در این میان، استمرار رشد اقتصاد روستایی در ایلام وابسته به تکمیل زنجیره تولید تا مصرف است؛ موضوعی که همچنان با چالش حضور واسطههای متعدد در بازار مواجه است. این واسطهها بخش قابل توجهی از سود تولیدکنندگان را جذب کرده و فاصله میان تولیدکننده و مصرفکننده را افزایش میدهند.
حذف واسطهها؛ حلقه مفقوده اقتصاد روستایی در ایلام
تحلیل وضعیت بازار نشان میدهد مهمترین مطالبه تولیدکنندگان، کوتاه شدن دست دلالان از چرخه توزیع است. ایجاد بازارهای فروش مستقیم میتواند:
- درآمد واقعی روستاییان را افزایش دهد
- قیمت نهایی برای مصرفکننده را کاهش دهد
- انگیزه تولید و بهبود کیفیت محصولات را تقویت کند
کارشناسان اقتصادی معتقدند هرچه ارتباط مستقیم میان تولیدکننده و مصرفکننده بیشتر شود، اقتصاد روستایی در ایلام پویاتر خواهد شد و رقابتپذیری محصولات بومی نیز افزایش مییابد.
راهاندازی روستابازارها؛ گام عملی برای تقویت اقتصاد روستایی در ایلام
مدیرکل تعاون روستایی ایلام از آغاز فصل تازهای در اقتصاد روستایی استان خبر داده و اعلام کرده است که ۱۲ روستابازار در نقاط مختلف استان راهاندازی شده است. هدف اصلی این طرح، عرضه مستقیم محصولات و حذف واسطههای غیرضروری عنوان شده است.
در این روستابازارها، انواع محصولات کشاورزی تازه، فرآوردههای دامی، صنایعدستی و برخی کالاهای اساسی بهصورت مستقیم عرضه میشود؛ مدلی که به گفته مسئولان، موجب افزایش درآمد روستاییان و تقویت اعتماد مصرفکنندگان به محصولات محلی شده است.
شبکه تعاون روستایی ایلام نیز با برخورداری از دهها شرکت تعاونی، اتحادیه تخصصی و انجمن کشاورزی، زیرساخت مهمی برای توسعه اقتصاد روستایی در ایلام فراهم کرده و در حوزههایی مانند خرید تضمینی، تأمین نهادهها و توزیع بذر اصلاحشده فعال است.
ظرفیتهای بومی ایلام در مسیر توسعه کشاورزی پایدار
ایلام به دلیل تنوع اقلیمی، ظرفیت قابل توجهی در تولید محصولات خاص دارد. نمونه شاخص آن کشت گل نرگس در منطقه شوهان شهرستان ملکشاهی است که سالانه هزاران شاخه گل تولید و به بازارهای بزرگ کشور ارسال میشود.
همچنین توسعه کشتهای مقاوم به خشکی مانند انگور و زیتون در شهرستان درهشهر در دستور کار قرار گرفته است؛ اقدامی که علاوه بر صرفهجویی در مصرف آب، به ایجاد اشتغال پایدار و کاهش فرسایش خاک کمک میکند.
در کنار بخش کشاورزی، برگزاری دورههای آموزشی در حوزههای پرورش مرغ بومی و زنبورداری نیز با هدف توانمندسازی زنان و جوانان روستایی دنبال میشود تا اقتصاد خانوارهای روستایی تقویت شود.
ایجاد بیش از دو هزار شغل روستایی در ایلام
مدیرکل کمیته امداد استان ایلام از ایجاد دو هزار و ۱۰۰ فرصت شغلی برای مددجویان روستایی در سال جاری خبر داده است. این مشاغل عمدتاً در حوزههای دامپروری، کشاورزی، صنایعدستی و خدمات شکل گرفته و برای اجرای آن بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال تسهیلات قرضالحسنه اختصاص یافته است.
به گفته مسئولان، بیش از ۶۰ درصد جامعه هدف این نهاد در مناطق روستایی سکونت دارند؛ بنابراین توسعه اشتغال روستایی نهتنها به بهبود معیشت خانوارها کمک میکند، بلکه نقش مهمی در کاهش آسیبهای اجتماعی و جلوگیری از مهاجرت دارد.
آینده اقتصاد روستایی در ایلام در گرو تکمیل زنجیره ارزش
جمعبندی روندهای موجود نشان میدهد اقتصاد روستایی در ایلام در مسیر رشد قرار گرفته، اما برای رسیدن به نقطه مطلوب نیازمند نگاه یکپارچه از آموزش و تولید تا بازاریابی و برندسازی است.
اگر سیاست حذف واسطهها، تقویت روستابازارها و حمایت هدفمند از مشاغل خرد با جدیت ادامه یابد، روستاهای ایلام میتوانند از اقتصاد معیشتی عبور کرده و به قطبهای تولید رقابتی در غرب کشور تبدیل شوند.
