سمیرا حیدرخانی
فصل برداشت بادامزمینی در آستانهاشرفیه آغاز شده؛ محصولی که با اختصاص بیش از ۸۰ درصد تولید گیلان به این شهرستان، نقشی کلیدی در اقتصاد کشاورزی و معیشت روستاییان منطقه ایفا میکند، اما نبود زیرساختهای فرآوری و ساماندهی بازار، مانعی جدی برای تحقق ظرفیتهای این محصول استراتژیک محسوب میشود.
به گزارش خبرنگار مهر، این روزها مزارع بادامزمینی آستانهاشرفیه رنگ و بوی برداشت به خود گرفتهاند؛ محصولی که برای بسیاری از کشاورزان این شهرستان تنها یک محصول فصلی نیست، بلکه بخشی از معیشت و اقتصاد خانوارهای روستایی را تشکیل میدهد. آستانهاشرفیه با حدود ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار سطح زیرکشت، رتبه نخست تولید بادامزمینی در گیلان را در اختیار دارد و بیش از ۸۰ درصد تولید این محصول استان در این شهرستان انجام میشود.
افزایش هزینههای تولید؛ بزرگترین چالش پیش روی بادامکاران
منصور سهرابی، از بادامکاران روستای نقرهبندر کیاشهر، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به افزایش هزینههای تولید اظهار کرد: گرانی کود و سموم، افزایش هزینه عملیات زراعی و اجاره ماشینآلات، فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. وی خسارت حیوانات وحشی را یکی دیگر از مشکلات بادامکاران دانست و افزود: ورود خوکهای وحشی به مزارع در آستانه برداشت، بخشی از محصول را از بین میبرد و خسارت قابلتوجهی به کشاورزان وارد میکند.
سهرابی همچنین نسبت به ورود بادامزمینی از سایر استانها در زمان برداشت محصول آستانهاشرفیه هشدار داد و گفت: ورود این محصولات و مخلوط شدن آنها با بادامزمینی تولیدی منطقه، تشخیص کیفیت و اصالت محصول را برای مصرفکننده دشوار کرده و در نهایت بر قیمت محصول کشاورزان اثر میگذارد.
رقیه شاهعباسی، یکی دیگر از بهرهبرداران بادامزمینی، با تأکید بر ضرورت نظارت بیشتر بر بازار اظهار کرد: زمانی که بادامزمینی مناطق دیگر با محصول آستانه مخلوط میشود، ارزش زحمات کشاورزان کاهش مییابد و مشتری نمیتواند تفاوت محصول مرغوب منطقه را تشخیص دهد. وی افزود: کنترل علفهای هرز و بیماریها از مراحل مهم تولید است، اما افزایش قیمت نهادهها، خسارت حیوانات وحشی و نوسانات بازار، مدیریت مزارع را برای کشاورزان دشوار کرده است.
پیشبینی تولید ۱۳.۵ هزار تن بادامزمینی در گیلان
معاون بهبود و تحقیقات جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به آغاز برداشت بادامزمینی از سه هزار هکتار از اراضی استان اظهار کرد: پیشبینی میشود امسال بیش از ۱۳ هزار و ۵۰۰ تن بادامزمینی به ارزش اقتصادی بیش از ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان در گیلان تولید شود. منوچهر پارسافر افزود: حدود پنج هزار بهرهبردار در حوزه تولید بادامزمینی فعالیت میکنند و بیش از ۸۰ درصد اراضی بادامزمینی استان به صورت مکانیزه کشت شده است. وی ادامه داد: پیشبینی میشود امسال بیش از ۸۵ درصد برداشت بادامزمینی نیز به شکل مکانیزه انجام شود.
پارسافر با اشاره به برنامههای توسعه مکانیزاسیون در این بخش گفت: برای افزایش ضریب مکانیزاسیون، تسهیلاتی اختصاص یافته و این منابع در اختیار کشاورزان فعال در حوزه بادامزمینی قرار خواهد گرفت.
ظرفیت تولید ۱۶ هزار تن پیلهتر در آستانهاشرفیه
رئیس جهاد کشاورزی آستانهاشرفیه نیز این شهرستان را یکی از قطبهای اصلی تولید بادامزمینی در گیلان و کشور دانست و اظهار کرد: حدود ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار از اراضی شهرستان به کشت این محصول اختصاص دارد و بادامزمینی نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال منطقه ایفا میکند. حسن امیرنژاد با اشاره به تأثیر رقم، شرایط اقلیمی، وضعیت خاک، مدیریت تغذیه و آبیاری و زمان برداشت بر عملکرد مزارع افزود: عملکرد پیلهتر در مزارع شهرستان حدود ۶ تا ۶.۵ تن در هکتار است و ظرفیت تولید در شرایط مناسب میتواند به حدود ۱۵ تا ۱۶ هزار تن برسد.
وی درباره زمان مناسب برداشت محصول گفت: زرد شدن بخش عمده شاخ و برگ، آغاز ریزش طبیعی برگها، کامل شدن غلافها، پر و سفت شدن دانهها و تغییر رنگ سطح داخلی غلاف به قهوهای تا قهوهای تیره از مهمترین شاخصهای رسیدگی محصول است. مدیر جهاد کشاورزی آستانهاشرفیه بر ضرورت نمونهبرداری پیش از برداشت تأکید کرد و افزود: کشاورزان باید از چند نقطه مختلف مزرعه نمونهبرداری کرده و غلافها را از نظر اندازه، رنگ داخلی و میزان پرشدگی دانه بررسی کنند.
امیرنژاد تصریح کرد: برداشت زودهنگام موجب افزایش دانههای نارس و کاهش عملکرد میشود و تأخیر در برداشت نیز احتمال ریزش غلافها و باقی ماندن محصول در خاک را افزایش میدهد. وی توسعه مکانیزاسیون و صنایع تبدیلی را از الزامات افزایش بهرهوری این محصول دانست و گفت: استفاده صحیح از ماشینآلات، تنظیم ادوات متناسب با شرایط مزرعه و رطوبت خاک، کاهش ضایعات و توسعه صنایع تبدیلی، بستهبندی، ذخیرهسازی و برندسازی میتواند هزینه تولید را کاهش داده و ارزش افزوده بیشتری برای کشاورزان ایجاد کند.
فرماندار آستانهاشرفیه: تکمیل زنجیره ارزش، ضرورت اجتنابناپذیر است
«رحمت حیدرینژاد» فرماندار آستانهاشرفیه با اشاره به جایگاه این محصول در اقتصاد شهرستان اظهار کرد: بادامزمینی یکی از مهمترین محصولات کشاورزی آستانهاشرفیه است که علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار، در ایجاد اشتغال، افزایش درآمد روستاییان و رونق اقتصادی شهرستان نقش مؤثری دارد. حیدرینژاد افزود: حدود ۸۰ درصد بادامزمینی گیلان در آستانهاشرفیه تولید میشود و ۲ هزار و ۵۷۰ هکتار از اراضی شهرستان زیر کشت این محصول قرار دارد.
وی با بیان اینکه کشاورزان از هر هکتار حدود سه تا چهار تن محصول برداشت میکنند، گفت: در مجموع حدود ۱۲ هزار تن بادامزمینی در شهرستان تولید میشود. فرماندار آستانهاشرفیه با اشاره به استفاده حدود ۷۰ درصد کشاورزان شهرستان از روشهای مکانیزه برای کاشت، داشت و برداشت بادامزمینی تصریح کرد: با وجود این، نگرانی درباره بیماریهای قارچی همچنان وجود دارد و انتظار میرود جهاد کشاورزی با ارائه روشهای علمی مقابله با این بیماریها، زمینه کاهش خسارت کشاورزان را فراهم کند.
حیدرینژاد افزایش هزینه نهادهها، نیروی کار، ماشینآلات و فرآوری را از مهمترین مشکلات بادامکاران عنوان کرد و افزود: حمایت از تولیدکنندگان باید در تمام مراحل تولید، برداشت و عرضه دنبال شود. وی بر ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره ارزش بادامزمینی تأکید کرد و گفت: توسعه فرآوری، بستهبندی، برندسازی و بازاررسانی میتواند ارزش افزوده بیشتری برای شهرستان ایجاد کند. فرماندار آستانهاشرفیه همچنین ساماندهی بازار و جلوگیری از مخلوط شدن محصول تولیدی این شهرستان با بادامزمینی سایر مناطق را برای حفظ کیفیت و اعتبار محصول ضروری دانست.
از مزرعه تا بازار؛ زنجیرهای که باید تکمیل شود
بادامزمینی آستانهاشرفیه امروز از مرحله تولید عبور کرده و به نقطهای رسیده است که آینده اقتصادی آن بیش از هر چیز به نحوه مدیریت حلقههای پس از برداشت وابسته است. این شهرستان ظرفیت آن را دارد که در کنار تولید، به مرکز فرآوری، بستهبندی و عرضه بادامزمینی کشور تبدیل شود؛ ظرفیتی که تحقق آن نیازمند سرمایهگذاری در صنایع تبدیلی، توسعه مکانیزاسیون، کاهش ضایعات، ایجاد انبارهای استاندارد و تقویت بازاررسانی است.
از سوی دیگر، حفظ برند بادامزمینی آستانهاشرفیه نیازمند ساماندهی بازار و جلوگیری از عرضه محصولات سایر مناطق به نام محصول این شهرستان است؛ موضوعی که کشاورزان نیز بر آن تأکید دارند. با توجه به اینکه گیلان رتبه دوم تولید بادامزمینی کشور را دارد، تکمیل زنجیره ارزش این محصول میتواند علاوه بر افزایش درآمد کشاورزان، زمینه ایجاد اشتغال جدید، توسعه صنایع تبدیلی و رونق اقتصاد روستایی را فراهم کند و آستانهاشرفیه را از قطب تولید به قطب فرآوری و عرضه این محصول در کشور تبدیل نماید.
