سمیرا حیدرخانی
کمبود زیرساختهای فرهنگی، مانع رشد هنری جوانان سیستانی
زابل – سالهاست که کمبود جدی فرهنگسراها، خانههای فرهنگ، نگارخانهها و سالنهای اجرای موسیقی و تئاتر در استان سیستان و بلوچستان، فعالیت گروههای هنری و فرهنگی را با محدودیت مواجه کرده است. بسیاری از هنرمندان و جوانان علاقهمند به هنر، ناچار به استفاده از فضاهای موقت و غیرتخصصی هستند که کیفیت آثار را کاهش داده و انگیزه نسل جوان را برای ورود به عرصه فرهنگ و هنر تضعیف میکند.
طرحهای متعددی برای ایجاد مجتمعهای فرهنگی و هنری در شهرهای مختلف استان مطرح شده، اما بیشتر این پروژهها نیمهتمام باقی مانده یا با تأخیرهای طولانی مواجه شدهاند. این شکاف میان وعدههای توسعه فرهنگی و واقعیتهای اجرایی، بیشترین فشار را بر جوانان وارد کرده است.
فرسودگی زیرساختهای فرهنگی و افزایش آسیبهای اجتماعی
ساختمانهای وابسته به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و نهاد کتابخانههای عمومی زابل، با بیش از ۶۰ سال قدمت، پاسخگوی نیازهای امروز نیستند. این بناها نه از نظر ایمنی و نه از نظر کارکرد فرهنگی، با تحولات اجتماعی و فناوریهای نوین سازگار نیستند و بهرهوری فرهنگی را کاهش دادهاند.
در مقابل، رشد فضاهای غیرمجاز از جمله قهوهخانهها، قلیانسراها و مراکز تفریحی بدون مجوز، به یک معضل اجتماعی تبدیل شده است. تعداد این مراکز چند برابر فضاهای فرهنگی مجاز است و تداخل صنفی آنها، به ویژه عرضه قلیان در کافیشاپها و رستورانها، نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
بر اساس توافق وزارتخانههای بهداشت و صنعت، قرار است عرضه قلیان در قهوهخانهها بهطور کامل حذف شود؛ اقدامی که میتواند گام مهمی در پیشگیری از اعتیاد باشد. تجربهها نشان میدهد بسیاری از وابستگیها از مصرف سیگار و قلیان آغاز میشوند و آمارهای درگیریهای سالانه در این مراکز، زنگ خطری جدی برای جامعه به شمار میرود.
راهکارهای توسعه فضاهای فرهنگی برای نسل جوان
امروزه قهوهخانهها به پاتوق اصلی بسیاری از جوانان تبدیل شدهاند؛ مکانی برای گفتوگو، همنشینی و تخلیه روانی. اما پرسش اصلی این است: اگر این فضاهای آسیبزا تعطیل شوند، چه جایگزین سالمی برای جوانان فراهم خواهد شد؟
راهحل پایدار، سرمایهگذاری جدی در زیرساختهای فرهنگی و ایجاد فضاهای امن، پویا و جذاب برای نسل جوان است که بتواند خلاقیت، امید و نشاط اجتماعی را جایگزین آسیب و انزوا کند.
- ایجاد فرهنگسراها و خانههای فرهنگ مجهز در شهرهای مختلف استان
- طراحی برنامههای هنری و آموزشی متنوع برای جذب نسل جوان
با توسعه این فضاها، جوانان سیستانی میتوانند به فعالیتهای فرهنگی و هنری دسترسی پیدا کنند و جامعه از ظرفیتهای خلاقانه آنها بهرهمند شود.
