سمیرا حیدرخانی
به مناسبت فرا رسیدن هزار و پانصدمین سال میلاد با سعادت پیامبر اعظم (ص)، سلسله نشستهای بینالمللی «معرفی و تحلیل انتقادی تفاسیر قرآنی معاصر جهان» آغاز به کار کرد. این ابتکار علمی با رویکردی تحلیلی، به دنبال بازخوانی عمیق جریانهای نواندیش در عرصه تفسیر قرآن کریم و تقویت بسترهای گفتوگوی علمی میان مراکز معتبر قرآنپژوهی در سطح جهان اسلام است.
بررسی رویکردهای نوین در تفاسیر قرآنی؛ گامی برای گفتوگوی علمی
این سلسله نشستها پاسخی به نیاز روزافزون جوامع اسلامی به درک بهروز و جامع از مفاهیم قرآنی در پرتو چالشها و مسائل معاصر است. هدف اصلی، واکاوی و تحلیل رویکردهای تفسیری جدیدی است که تلاش میکنند تا کلام الهی را با زبان و دغدغههای زمانه تفسیر کنند، ضمن اینکه به اصالت و غنای تعالیم قرآنی وفادار بمانند.
نخستین جلسه از این مجموعه نشستهای علمی به صورت آنلاین و با محوریت «تفسیر الوسیط دکتر شیخ محمد طنطاوی، مفتی اسبق الازهر مصر» در روز شنبه، ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵ (۸ آذر ۱۴۰۴) برگزار شد. این تفسیر، یکی از برجستهترین آثار در میان تفاسیر قرآنی معاصر اهل سنت محسوب میشود که با اتخاذ رویکردی تربیتی، اعتدالی و روزآمد، جایگاه ویژهای در مطالعات قرآنی جهان عرب به دست آورده است. تفسیر الوسیط در صدد است تا با اجتناب از افراط و تفریط، راهی میانه برای فهم قرآن کریم به مخاطب ارائه دهد.
[لینک تصویر]
حضور اندیشمندان جهان اسلام در تحلیل «تفسیر الوسیط» و جریانهای نواندیش
این وبینار علمی فرصتی مغتنم برای تبادل آراء میان قرآنپژوهان برجسته از کشورهای گوناگون فراهم آورد. شماری از اندیشمندان و متخصصان مطالعات قرآنی که در این نشست حضور داشتند عبارتند از:
عبدالکریم الطرابلسی از دانشگاه الزیتونه تونس
مجید معارف و محمود واعظی از دانشگاه تهران
فردوس هاشم احمد از دانشگاه الزهرا عراق
محیالدین الغازی از دانشگاه علوم قرآنی هند
علی شریفی از دانشگاه علامه طباطبایی ایران
حضور این طیف گسترده از استادان، امکان بررسی تطبیقی و چندجانبه روششناسی و مبانی فکری شیخ محمد طنطاوی را در میان جریانهای نواندیش قرآنی فراهم آورد. این همافزایی علمی نشانگر اهتمام نهادهای معتبر جهان اسلام به ارتقاء پژوهشهای قرآنی و تعمیق گفتوگوهای علمی فراملی است.
افقهای تازه در قرآنپژوهی معاصر؛ تقویت همافزایی علمی بینالمللی
برگزاری این سلسله نشستها، گامی مهم در راستای تحکیم همکاریهای معرفتی و ایجاد یک فضای مشترک برای توسعه پژوهشهای قرآنی در جهان اسلام به شمار میرود. در عصری که فهم دین در مواجهه با تحولات سریع اجتماعی، علمی و فرهنگی، نیازمند بازنگریهای هوشمندانه و عمیق است، مطالعه تفاسیر قرآنی معاصر و بررسی جریانهای نواندیش قرآنی میتواند راهگشای بسیاری از مسائل باشد. این حرکت علمی نه تنها به غنای دانش قرآنی کمک میکند، بلکه زمینه را برای فهم مشترکتر و وحدت بیشتر میان پیروان مذاهب مختلف اسلامی فراهم میسازد.
این وبینار علمی به همت مرکز بینالمللی قرآن و تبلیغ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و با همکاری دانشگاههای معتبری همچون دانشگاه تهران، دانشگاه الزیتونه تونس، دانشگاه الزهرا عراق، دانشگاه علوم قرآنی هند و دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد. علاقهمندان میتوانند جهت شرکت در برنامههای آتی این سلسله نشستها، از طریق اتاق اسکایروم مربوطه اقدام کنند.
