سمیرا حیدرخانی
رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در نشستی تخصصی، نسبت به ضعف ساختارمند و فقدان برنامهریزی بلندمدت در اعزام نمایندگان ایران به مجامع جهانی ICT و اقتصاد دیجیتال هشدار داد و بر لزوم تحول در این رویکرد تاکید کرد.
زنگ خطر برای دیپلماسی فناوری ایران در مجامع جهانی ICT
محمدحسین شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشست "رهیافتهای مشارکت فعال در مجامع بینالمللی حوزه ICT و اقتصاد دیجیتال" که با حضور مدیران و متخصصان برگزار شد، با قاطعیت اعلام کرد که حضور فعلی ایران در این رویدادهای بینالمللی نیازمند بازنگری جدی است. وی با اشاره به اهمیت فزاینده دیپلماسی فناوری در دنیای امروز، تاکید کرد که عدم وجود یک استراتژی ثابت و تیمهای متخصص، باعث شده تا کشور نتواند به نحو شایسته از ظرفیتهای موجود در مجامع جهانی ICT بهرهبرداری کند. این حضور نامنظم، عملاً مانع از تثبیت جایگاه ایران در تعیین استانداردها، شکلدهی به سیاستها و تبادل دانش در عرصه فناوری اطلاعات و ارتباطات میشود.
نقد ساختار اعزام نمایندگان ایران: تجربهای که انباشت نمیشود
شیخی ضمن انتقاد از رویههای گذشته، توضیح داد که ساختار اعزام نمایندگان ایران به مجامع جهانی ICT در سالهای اخیر فاقد ثبات و استراتژی مشخص بوده است. این ضعف ساختاری منجر به بروز چالشهای متعددی شده است که مهمترین آنها عبارتند از:
فقدان تخصص و انسجام: اعزام افراد جدید در هر دوره و عدم تشکیل تیمهای ثابت و حرفهای، مانع از انباشت تجربه و تخصص در طول زمان شده است. این امر به معنای شروع مجدد فرآیندها و از بین رفتن دانش کسب شده در هر تغییر است.
تشریفاتی بودن حضور: رئیس پژوهشگاه ارتباطات با اشاره به تجربیات شخصی خود، عنوان کرد که بسیاری از اعزامها بیشتر جنبه تشریفاتی داشته و فاقد اهداف عملیاتی و پیگیریهای مشخص بودهاند. این نوع حضور، فرصتهای ارزشمندی را برای تاثیرگذاری و تبادل نظر از دست میدهد.
تاثیر تغییرات دولتی: تغییرات در دولتها و به تبع آن، تغییرات مدیریتی در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، باعث شده تا پرونده حضور ایران در مجامع جهانی ICT به طور مداوم از نو نوشته شود و دستاوردهای سالهای قبل نادیده گرفته شود. این گسست، به روند دیپلماسی فناوری کشور آسیب جدی وارد میکند.
درسهایی از رقبا: چرا سایر کشورها در رویدادهای ICT پیشرفت میکنند؟
شیخی در بخش دیگری از سخنانش، به مقایسه رویکرد ایران با کشورهای پیشرو در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات پرداخت. وی اشاره کرد که کشورهایی نظیر امارات، مالزی و اندونزی با اعزام تیمهای ثابت، حرفهای و هدفمند در رویدادهای بینالمللی ICT شرکت میکنند. این رویکرد منسجم، به آنها اجازه میدهد تا:
روابط و شبکههای بینالمللی قویتری بسازند.
دیدگاهها و منافع ملی خود را به صورت پایدار و موثر مطرح کنند.
از آخرین پیشرفتهای جهانی آگاه شوند و مشارکت فعالتری در تدوین قوانین و استانداردهای بینالمللی داشته باشند.
نتیجه این استمرار و تخصصگرایی، پیشرفت مداوم و افزایش نقشآفرینی این کشورها در حوزه اقتصاد دیجیتال و فناوری است، در حالی که فقدان آن برای ایران، به معنای از دست دادن فرصتهای کلیدی محسوب میشود.
راهکارهای کلیدی برای تقویت حضور ایران در مجامع بینالمللی فناوری
برای خروج از وضعیت فعلی و افزایش سهم ایران در دیپلماسی فناوری و اقتصاد دیجیتال، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات بر اتخاذ رویکردهای نوین و عملیاتی تاکید کرد:
استفاده از ظرفیت متخصصان ایرانی خارج از کشور: ایجاد سازوکارهایی برای بهرهگیری از دانش و تجربه متخصصان ایرانی مقیم خارج از کشور که در مجامع بینالمللی دارای نفوذ و تخصص هستند، میتواند به تقویت حضور موثر ایران کمک شایانی کند.
تدوین نقشه راه جامع و استراتژی بلندمدت: مشارکت در مجامع جهانی ICT نباید بدون هدف و نقشه راه باشد. تدوین یک برنامه جامع با اهداف کمی و کیفی مشخص، زمانبندی دقیق و تعریف تیمهای دائمی برای هر حوزه، ضروری است.
تاکید بر تخصص، استمرار و تیممحوری: برای تثبیت نقش واقعی کشور در حوزه فناوری و اقتصاد دیجیتال، لازم است که اصل تخصصگرایی، استمرار حضور و کار تیمی به عنوان محورهای اصلی در اعزام نمایندگان در نظر گرفته شود.
این توصیهها، یک فراخوان جدی برای بازنگری در شیوه تعامل ایران با دنیای فناوری است تا کشور بتواند از فرصتهای بیشمار موجود در مجامع جهانی ICT برای توسعه و پیشرفت خود بهرهمند شود.
مطالب مرتبط
- با بازگشت سه فروند هواپیما به ناوگان، ظرفیت پروازی هما افزایش یافت
- روایتی از خوداتکایی ایران در هوشمندسازی انرژی: کتابی جدید مسیر نخبگان داخلی را واکاوی میکند
- ضرورت راهبردهای جامع؛ رویکرد نوین روابط عمومی برای مدیریت کارآمد بحرانها
- روایتی از خوداتکایی ایران در هوشمندسازی انرژی: کتابی جدید مسیر نخبگان داخلی را واکاوی میکند
