سمیرا حیدرخانی
سامانه پایش کیفی هوای کشور با انتشار گزارشی نگران‌کننده، از عبور شاخص آلودگی هوا در برخی شهرهای خوزستان از مرز هشدار خبر داد. بر اساس این گزارش، وضعیت هوای هویزه به مرحله «بسیار ناسالم» رسیده و هفده شهر دیگر استان نیز با ثبت شاخص‌های «قرمز» و «نارنجی»، درگیر آلایندگی شدید شده‌اند که سلامت عمومی را به طور جدی تهدید می‌کند. این رویداد، بار دیگر چالش مزمن آلودگی هوا در خوزستان را برجسته ساخته و لزوم اقدامات عاجل را گوشزد می‌کند.
ابعاد نگران‌کننده آلودگی هوا در خوزستان: ارقام و واقعیت‌ها
بررسی داده‌های ۲۴ ساعت گذشته تا ساعت ۹ صبح روز شنبه نشان می‌دهد که شهر هویزه با شاخص ۲۳۹ میکروگرم بر مترمکعب، در وضعیت بنفش یا «بسیار ناسالم» قرار گرفته است؛ وضعیتی که برای تمامی افراد، خطر جدی بیماری‌های تنفسی و قلبی را به دنبال دارد. در این سطح از آلایندگی، تمامی فعالیت‌های خارج از منزل باید به شدت محدود شوند.
علاوه بر هویزه، نه شهر دیگر شامل اهواز با شاخص ۱۹۲، آغاجاری ۱۷۱، اندیمشک ۱۵۶، بهبهان ۱۵۶، کارون ۱۷۳، دزفول ۱۵۴، سوسنگرد ۱۸۵، شوشتر ۱۹۷ و ماهشهر ۱۵۸ نیز با شاخص‌هایی بین ۱۵۰ تا ۲۰۰، در وضعیت «ناسالم برای همه گروه‌ها» (قرمز) قرار گرفتند که لزوم خودداری از فعالیت‌های طولانی‌مدت در فضای باز را برای عموم مردم گوشزد می‌کند.
همچنین، هوای شهرهای آبادان با شاخص ۱۴۴، باغملک ۱۴۲، خرمشهر ۱۴۳، رامهرمز ۱۲۳، لالی ۱۱۴، مسجدسلیمان ۱۱۶، ملاثانی ۱۲۴ و هفتکل ۱۴۲ برای «گروه‌های حساس» (نارنجی) ناسالم گزارش شده است. این وضعیت بدان معناست که افراد سالمند، کودکان و مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای باید از خروج غیرضروری از منزل و فعالیت در فضای باز پرهیز کنند. در این میان، تنها امیدیه، اندیکا، ایذه، شادگان، شوش و دزپارت هوایی با کیفیت «قابل قبول» یا «پاک» داشتند که نشان‌دهنده توزیع نامتوازن آلایندگی در سطح استان خوزستان است.
علل ریشه‌ای آلودگی هوا در خوزستان: ترکیبی از عوامل طبیعی و صنعتی
کارشناسان محیط زیست و مسئولان، چندین عامل کلیدی را در تشدید وضعیت فعلی آلودگی هوا در خوزستان دخیل می‌دانند. از یک سو، آتش‌سوزی‌های گسترده در بخش عراقی تالاب هورالعظیم، منبع اصلی ریزگردهای معلق و آلاینده‌های دودی است که با وزش باد به سمت شهرهای خوزستان حرکت می‌کند و به شدت کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار می‌دهد. خشک‌شدن بخش‌هایی از این تالاب بین‌المللی، آن را مستعد آتش‌سوزی‌های مکرر کرده است.
از سوی دیگر، گسترش بی‌رویه و فعالیت‌های صنایع آلاینده‌ای نظیر نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و نیشکر در منطقه، بدون رعایت کامل استانداردهای زیست‌محیطی، عامل مهم دیگری در انتشار انواع آلاینده‌های گازی و ذره‌ای به شمار می‌رود. این صنایع با انتشار ذرات معلق، اکسیدهای نیتروژن و گوگرد، سهم بسزایی در آلودگی هوای خوزستان به ویژه در شهرهای صنعتی و اطراف آن دارند. این عوامل در کنار یکدیگر، پدیده‌ای پیچیده از آلودگی هوا را در خوزستان رقم زده‌اند که سلامت عمومی را به خطر می‌اندازد.
توصیه‌ها و اقدامات اضطراری برای مقابله با آلودگی هوا
با توجه به وضعیت بحرانی آلودگی هوا، متخصصان بهداشتی توصیه‌های جدی برای حفظ سلامت شهروندان ارائه کرده‌اند. افراد دارای بیماری‌های قلبی و ریوی، سالمندان و کودکان، باید از هرگونه فعالیت طولانی و سنگین در فضای باز به شدت خودداری کنند. همچنین، به سایر شهروندان توصیه می‌شود میزان فعالیت‌های بیرونی خود را به حداقل رسانده و حتی‌الامکان در محیط‌های بسته و دارای تهویه مناسب بمانند تا از اثرات سوء آلاینده‌ها در امان باشند. استفاده از ماسک‌های تنفسی مناسب در صورت لزوم خروج از منزل نیز تأکید می‌شود.
در پی تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوای خوزستان، تمامی مدارس ابتدایی و متوسطه اول استان در روزهای شنبه و یکشنبه این هفته به صورت غیرحضوری و آنلاین فعالیت خواهند کرد تا از سلامت دانش‌آموزان محافظت شود و تماس آن‌ها با هوای آلوده به حداقل برسد. این اقدامات اضطراری اگرچه موقتی هستند، اما ضرورت برنامه‌ریزی جامع و بلندمدت برای مهار منابع آلاینده و کاهش آلودگی هوا در خوزستان، شامل مدیریت تالاب‌ها و نظارت دقیق بر صنایع، را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
مطالب مرتبط
- دردهای مزمن بدن و استخوان: هشداری جدی که نباید نادیده گرفته شود
- تحلیلگر: حکمرانی حاکمیت در اینستاگرام نتیجه گریزناپذیر تضاد دو بینش است
- راهبرد نوین توسعه استان‌های مرزی: توقف بارگذاری صنایع در مرکز کشور برای شکوفایی اقتصاد مرزنشینان
- متخصص زنان و زایمان تاکید کرد: مصرف صحیح آنتی‌بیوتیک در بارداری، سدی در برابر مقاومت میکروبی و حفظ سلامت مادر و جنین است
