سمیرا حیدرخانی
مستند تلویزیونی «میراث آبی طهران» به کارگردانی و تهیهکنندگی سیداحمد مصطفوی از امروز یکشنبه سوم اسفند، یکشنبهها و سهشنبهها از شبکه تهران سیما پخش میشود. این مستند با موضوع تاریخ آلودگی تهران و اجرای کلانطرح فاضلاب پایتخت، روایتی پژوهشی از یکی از بزرگترین پروژههای زیربنایی کشور ارائه میدهد.
«میراث آبی طهران»؛ روایتی از تهران قدیم تا امروز
مستند «میراث آبی طهران» با نگاهی تاریخی، مخاطب را از تهرانِ قدیم در زمان قناتها، جویهای روباز و چاههای جذبی تا امروز که شبکهای گسترده از جمعآوری و تصفیه فاضلاب در حال خدمترسانی است، همراهی میکند. این اثر نشان میدهد که چگونه نبود شبکه منسجم فاضلاب در دهههای گذشته، موجب آلودگی آبهای زیرزمینی، شیوع بیماریها و افت کیفیت زندگی شهروندان شده بود؛ بحرانی که سالها بهعنوان یکی از مشکلات ریشهدار پایتخت شناخته میشد.
این مستند در رویکرد دیگر، تهران پس از انقلاب اسلامی را روایت میکند؛ زمانی که سلامت عمومی و عدالت شهری در اولویت برنامهریزیها قرار گرفت و کلانطرح فاضلاب تهران بهعنوان یکی از بزرگترین پروژههای زیربنایی کشور کلید خورد.
معرفی تصفیهخانههای فاضلاب در «میراث آبی طهران»
یکی از بخشهای مهم «میراث آبی طهران»، معرفی تصفیهخانههای فاضلاب تهران و تشریح فرآیند علمی تصفیه است؛ فرآیندی که امروز نقش مهمی در کاهش آلودگی آبهای زیرزمینی، کنترل بوی نامطبوع و استفاده مجدد از پساب برای آبیاری فضای سبز و مصارف صنعتی ایفا میکند. این دستاوردها، تهران را در مسیر توسعه پایدار و مدیریت علمی منابع آب قرار داده است.
این مستند با بهرهگیری از تصاویر آرشیوی و مصاحبه با کارشناسان و مسئولان، تلاش کرده است تصویری جامع از چالشها و دستاوردهای این پروژه عظیم ارائه دهد. همچنین برای نخستین بار، مراحل مختلف تصفیه فاضلاب و تبدیل آن به آب قابل استفاده در فضای سبز و صنعت، به صورت تصویری و ملموس به نمایش گذاشته شده است.
نقش مردم در موفقیت طرح فاضلاب تهران
از طرفی این اثر به نقش مردم در موفقیت طرح میپردازد؛ از تردیدهای اولیه در اتصال به شبکه فاضلاب تا مشارکت گسترده شهروندان و مشاهده آثار ملموس بهبود کیفیت زندگی در محلات مختلف تهران. مستند «میراث آبی طهران» نشان میدهد که چگونه همکاری مردم با مسئولان، زمینهساز تحقق یکی از آرزوهای دیرینه پایتختنشینان شد.
در این مستند، با ساکنان محلات مختلف تهران گفتوگو شده است تا روایتگر تجربه زیسته آنها از زندگی پیش و پس از اجرای طرح فاضلاب باشند. بسیاری از آنها از کاهش مشکلات بهداشتی، کنترل بوی نامطبوع و بهبود کیفیت زندگی در محلات خود سخن گفتهاند.
اهمیت اجرای کلانطرح فاضلاب برای تهران
اجرای کلانطرح فاضلاب تهران که یکی از بزرگترین پروژههای عمرانی و زیربنایی کشور محسوب میشود، تأثیرات شگرفی بر سلامت عمومی و محیط زیست پایتخت داشته است. پیش از اجرای این طرح، فاضلابهای خانگی و صنعتی عمدتاً از طریق چاههای جذبی به سفرههای آب زیرزمینی نفوذ میکردند و آلودگی گستردهای ایجاد میکردند. این آلودگی علاوه بر تهدید سلامت شهروندان، منابع آب زیرزمینی را نیز برای همیشه غیرقابل استفاده میکرد.
با اجرای شبکه جمعآوری فاضلاب و احداث تصفیهخانههای مدرن، نه تنها از آلودگی بیشتر آبهای زیرزمینی جلوگیری شد، بلکه امکان استفاده مجدد از پساب تصفیهشده برای آبیاری فضای سبز و مصارف صنعتی فراهم گردید. این چرخه پایدار، الگویی موفق از مدیریت منابع آب در کلانشهرها ارائه میدهد.
جمعبندی؛ مستندی که باید دید
مستند «میراث آبی طهران» با روایت داستان پرچالش یکی از بزرگترین پروژههای زیربنایی کشور، فرصتی استثنایی برای آشنایی با تلاشهای صورتگرفته برای بهبود کیفیت زندگی در پایتخت فراهم کرده است. این مستند که یکشنبهها و سهشنبهها از شبکه تهران پخش میشود، برای تمامی شهروندانی که به سرگذشت شهر خود و پروژههای عمرانی آن علاقهمند هستند، تماشایی خواهد بود.
تولید چنین آثاری که به ثبت و انتقال تجربیات ارزشمند در حوزههای زیربنایی میپردازد، میتواند الگویی برای سایر کلانشهرهای کشور باشد. امید میرود با پخش این مستند، آگاهی عمومی درباره اهمیت مدیریت منابع آب و نقش پروژههای زیربنایی در سلامت و رفاه شهروندان افزایش یابد.
