سمیرا حیدرخانی
روند ساماندهی حاشیه شهر چابهار با تمرکز بر توسعه زیرساخت‌های عمومی، بازگشایی معابر، حفاظت از اراضی و تأمین مسکن برای اقشار کم‌برخوردار وارد مرحله تازه‌ای شده است. در جریان بررسی میدانی طرح‌های عمرانی در چابهار و کنارک، مسئولان بنیاد مسکن بر ضرورت تسریع در اجرای پروژه‌ها و رفع موانع حقوقی و اجرایی تأکید کردند.
به گزارش مهر، حامد روحانی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و ساماندهی سکونتگاه‌های ناکارآمد و در معرض خطر بنیاد مسکن، در سفر به جنوب سیستان و بلوچستان روند اجرای طرح‌های مرتبط با سکونتگاه‌های غیررسمی، پروژه‌های عمرانی و طرح‌های مسکن را بررسی کرد.
این بازدیدها علاوه بر بررسی وضعیت پروژه‌های در حال اجرا، موضوعاتی مانند جلوگیری از تصرفات غیرمجاز، بازگشایی معابر، تأمین خدمات عمومی و تعیین تکلیف مسائل حقوقی اراضی حاشیه شهر را نیز دربر گرفت.
ساماندهی حاشیه شهر چابهار با تمرکز بر زیرساخت‌های عمومی دنبال می‌شود
یکی از محورهای اصلی برنامه جدید، افزایش سرعت ساماندهی حاشیه شهر چابهار و ارتقای کیفیت زیرساخت‌هایی است که مستقیماً با زندگی روزمره ساکنان مناطق کم‌برخوردار ارتباط دارد.
در نشست تخصصی بررسی وضعیت حاشیه شهر، بر چند موضوع اساسی تأکید شد؛ از جمله جلوگیری از تصرف اراضی، بازگشایی معابر، توسعه خدمات عمومی و تقویت اقدامات حقوقی و تسهیل‌گری. این رویکرد نشان می‌دهد ساماندهی سکونتگاه‌های ناکارآمد تنها به ساخت واحد مسکونی محدود نیست و تعیین وضعیت زمین و ایجاد دسترسی مناسب به خدمات شهری نیز بخشی از این فرآیند محسوب می‌شود.
در همین چارچوب، وضعیت اراضی حاشیه شهر چابهار و الزامات حقوقی اجرای طرح‌ها نیز در دیدار مسئولان بنیاد مسکن با رئیس دادگستری شهرستان مورد بررسی قرار گرفت.
پروژه مسیل عثمان‌آباد وارد مرحله اجرایی شده است
یکی از طرح‌های عمرانی مورد توجه در جریان این بازدید، پروژه مسیل عثمان‌آباد بود؛ طرحی که در صورت تکمیل می‌تواند در بهبود وضعیت معابر و مدیریت شرایط پیرامونی این محدوده نقش داشته باشد.
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، این پروژه در مجموع سه کیلومتر طول دارد و فاز نخست آن به طول ۵۰۰ متر با اعتباری معادل ۲۲ میلیارد تومان در حال اجراست.
بررسی میدانی پروژه علاوه بر وضعیت عملیات اجرایی، مسائل مربوط به بازگشایی معابر و تأثیر اجرای طرح‌های عمرانی بر شرایط زندگی ساکنان را نیز دربر گرفت. مسئولان بنیاد مسکن در جریان این بازدید با شماری از ساکنان و اعضای جامعه محلی درباره روند اجرای طرح و آثار آن گفت‌وگو کردند.
منابع حاصل از واگذاری زمین برای توسعه همان مناطق هزینه می‌شود
یکی از نکات مطرح‌شده در جریان بررسی طرح‌های ساماندهی حاشیه چابهار به نحوه استفاده از مبالغ دریافتی از مردم مربوط است.
حامد روحانی اعلام کرده است مبالغ دریافت‌شده از مردم بابت واگذاری‌ها در همان منطقه برای عملیات زیرسازی و آسفالت هزینه می‌شود. به این ترتیب، بخشی از منابع حاصل از فرآیند واگذاری قرار است برای ارتقای زیرساخت‌های همان محدوده مورد استفاده قرار گیرد.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی تنها با تعیین وضعیت مالکیت یا واگذاری زمین به نتیجه نمی‌رسد و پس از آن نیز ایجاد معابر، زیرسازی، آسفالت و دسترسی مناسب به خدمات عمومی ضروری است.
ارزیابی روند واگذاری و ساخت مسکن در حاشیه چابهار
در نشست ستاد ساماندهی حاشیه شهر چابهار، وضعیت واگذاری اراضی و روند ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی نیز مورد بررسی قرار گرفت.
مسئولان در این نشست میزان پیشرفت پروژه‌ها را با اهداف مصوب و برنامه‌های زمان‌بندی‌شده مقایسه کردند و دلایل تأخیر احتمالی در اجرای برخی طرح‌ها را مورد بررسی قرار دادند. ساخت مسکن و نوسازی بافت‌های شهری در مناطق حاشیه‌ای نیز از دیگر موضوعات مطرح‌شده بود.
هدف از این بخش از برنامه، یافتن راهکارهایی برای سرعت بخشیدن به اجرای پروژه‌های مسکن و بهسازی بافت و در نهایت فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای زندگی ساکنان این مناطق عنوان شده است.
ساماندهی حاشیه شهر چابهار به پروژه‌های مسکن محرومان گره خورده است
یکی دیگر از بخش‌های مهم این برنامه، توجه همزمان به تأمین مسکن برای خانوارهای کم‌برخوردار است. تجربه مناطق حاشیه‌ای نشان می‌دهد توسعه زیرساخت بدون توجه به وضعیت مسکن و بالعکس، نمی‌تواند به تنهایی مسئله سکونتگاه‌های ناکارآمد را حل کند.
به همین دلیل، برنامه‌های بنیاد مسکن در جنوب سیستان و بلوچستان مجموعه‌ای از اقدامات شامل ساماندهی اراضی، توسعه زیرساخت‌های عمومی، نوسازی بافت‌های ناکارآمد و تسهیل دسترسی اقشار کم‌برخوردار به مسکن را دنبال می‌کند.
پروژه‌های عمرانی کنارک نیز همزمان در حال پیگیری است
برنامه بنیاد مسکن در جنوب استان تنها به چابهار محدود نبود و بخشی از بازدیدها به پروژه‌های عمرانی و مسکن شهرستان کنارک اختصاص داشت.
در پروژه ۱۲۰ واحدی آل‌مصطفی، اجرای سه فاز ۴۰ واحدی مورد بررسی قرار گرفت. طبق گزارش ارائه‌شده، فاز نخست این پروژه به پیشرفت ۱۰۰ درصدی رسیده و آماده تحویل است، فاز دوم ۷۰ درصد پیشرفت دارد و فاز سوم نیز در مرحله آغاز عملیات اجرایی قرار گرفته است.
در روستای پزم تیاب نیز اجرای یک کانال ۸۰۰ متری و عملیات زیرسازی و آسفالت ۱۶ هزار مترمربع از معابر مورد بازدید قرار گرفت. تکمیل محور اصلی روستا با اجرای جدول‌گذاری، پیاده‌رو، روشنایی و مبلمان مسیر نیز متناسب با تأمین اعتبار در دستور پیگیری قرار دارد.
ساماندهی حاشیه چابهار نیازمند تداوم اجرای پروژه‌هاست
آنچه از مجموعه اقدامات اخیر می‌توان دریافت، این است که ساماندهی حاشیه شهر چابهار به یک پروژه چندلایه تبدیل شده که همزمان مسائل زمین، زیرساخت، مسکن و خدمات عمومی را دنبال می‌کند.
از یک سو، تعیین تکلیف اراضی و جلوگیری از تصرفات غیرمجاز اهمیت دارد و از سوی دیگر، بازگشایی معابر، اجرای طرح‌های عمرانی و توسعه خدمات عمومی باید همزمان پیش برود. در کنار این اقدامات نیز تأمین مسکن و نوسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد می‌تواند بخش دیگری از نیازهای ساکنان این مناطق را پوشش دهد.
با توجه به پروژه‌های در حال اجرا، از جمله فاز نخست طرح مسیل عثمان‌آباد و پروژه‌های مسکن و زیرسازی در کنارک، ادامه روند اجرایی و تأمین اعتبار پروژه‌ها یکی از عوامل تعیین‌کننده در سرعت گرفتن برنامه‌های ساماندهی در جنوب سیستان و بلوچستان خواهد بود.
